"Zippity-do-da" του Charles Gandee δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο τεύχος Σεπτεμβρίου 1995 του Vogue. Για περισσότερα εξαιρετικά κείμενα από το αρχείο του Vogue, εγγραφείτε στο ενημερωτικό δελτίο Nostalgia εδώ.
Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς τον Ralph Lauren να απολαμβάνει ένα αφρόλουτρο, κρατώντας παιχνιδιάρικα ένα τηλέφωνο ενώ κουτσομπολεύει με τη μητέρα του για σχεδιαστές-μιμητές. Το ίδιο δύσκολο όσο το να φανταστεί κανείς τον Calvin Klein να πηδάει σε έναν δρόμο της Νέας Υόρκης με ένα ανόητο καπέλο, τραγουδώντας το θέμα του The Mary Tyler Moore Show—"Λοιπόν, είσαι εσύ, κορίτσι, και πρέπει να το ξέρεις." Και είναι αδύνατο να δει κανείς τον Oscar de la Renta—ή τον Bill Blass ή τον Geoffrey Beene—να ξεσπάει στην περίφημη έκρηξη της Susan Hayward από το καλτ κλασικό Valley of the Dolls του 1967: "Η μόνη επιτυχία που βγαίνει από ένα σόου της Helen Lawson είναι η Helen Lawson, και αυτή είμαι εγώ, μωρό μου. Θυμήσου το." Και μετά να γελάει ξέφρενα.
Αλλά αυτό που είναι πραγματικά αδιανόητο είναι οποιοσδήποτε από αυτούς τους διάσημους σχεδιαστές να ρισκάρει τη δημόσια εικόνα του αφήνοντας ένα συνεργείο κινηματογράφησης να τον καταγράψει να κάνει πράγματα που θα τραβούσαν το λάθος είδος προσοχής.
Μεταξύ των Αμερικανών σχεδιαστών μόδας, ο Isaac Mizrahi είναι μοναδικός. Είναι αστείος και επιδεικτικός, έξυπνος και τολμηρός, παράτολμος και, όπως θα παραδεχόταν πρώτος ο ίδιος, "θηλυπρεπής". Ο Mizrahi έχει το θάρρος να δείξει κάθε πλευρά της προσωπικότητάς του και το στυλ να γιορτάσει τα πάντα—ακόμα και τα κομμάτια που δεν είναι κολακευτικά. Είναι αυτή η στάση του «πάρε με όπως είμαι—ή όχι» που κάνει το Unzipped, το ντοκιμαντέρ 73 λεπτών για ένα χρόνο στη ζωή του 33χρονου σχεδιαστή, τόσο απολαυστικό.
Και αν υπάρχει ένα πράγμα που λείπει από τις πρόσφατες ταινίες μόδας—εννοώντας αυτές μετά το Funny Face—είναι η απόλαυση.
Σίγουρα δεν υπήρχε καμία στην περσινή Ready to Wear, την απαίσια αποτυχία του Robert Altman που σημάδεψε τη βιομηχανία μόδας με ένα όπλο ελέφαντα—και αστόχησε. Ούτε υπάρχει πολλή στο επερχόμενο Catwalk, ένα κουραστικό ταξιδιωτικό ημερολόγιο που κατά λάθος μετατρέπει την Christy Turlington σε μια υπαρξιακή χαμένη ψυχή, που περιπλανιέται στον κόσμο στο πίσω κάθισμα μιας λιμουζίνας—η μεγαλύτερη απόλαυσή της, προφανώς, να βλέπει τη Naomi Campbell να παίζει σε ένα κρεβάτι καλυμμένο με μπροκάρ στο Ritz του Παρισιού. Ένα από τα προφανή προβλήματα τόσο με το Ready to Wear όσο και με το Catwalk είναι η κατάφωρη έλλειψη ιστορίας. Ναι, ο Altman είχε μια ατζέντα, αλλά αυτό δεν είναι το ίδιο πράγμα. Και ενώ η Turlington μπορεί να είναι η ομορφότερη όλων, θα ήταν ωραίο αν το Catwalk της είχε δώσει κάτι να κάνει εκτός από το να ψωνίζει μια τσάντα Bugatti στον Hermès και να ποζάρει για ένα πορτρέτο με ακουαρέλα από τον πάντα αιθέριο Francesco Clemente, ο οποίος παρουσιάζει το ψευδο-αφελές έργο του σε αυτήν με την αξέχαστη ατάκα "Έτσι θα δείχνεις στον Παράδεισο."
Ευτυχώς, ο σκηνοθέτης του Unzipped, Douglas Keeve, δεν κάνει τέτοιους προσποιητικούς ισχυρισμούς για το πορτρέτο του Mizrahi. Αντ' αυτού, ο Keeve είναι ευχαριστημένος να δείξει το θέμα του στο εδώ και τώρα. Αυτό το σημείο είναι κρίσιμο και σαφές από το πρώτο καρέ του Unzipped, που δείχνει έναν ατημέλητο Mizrahi να κατευθύνεται στο περίπτερο του Greenwich Village την αυγή της 2ας Απριλίου 1993, για να αγοράσει ένα αντίτυπο του Women's Wear Daily—με μια καταδικαστική κριτική της συλλογής του για το φθινόπωρο του '93. «Ήταν αυτή η συλλογή μισογεμάτη ή μισοάδεια;» διαβάζει ο Mizrahi. «Αυτή ήταν η προφανής ερώτηση μετά το σόου του Isaac Mizrahi την Πέμπτη το βράδυ. Αυτό που αποκάλεσε μείγμα ήταν περισσότερο ένα χάος. Η συνήθως εξαιρετική αίσθηση χρώματος τον εγκατέλειψε. Η αίσθηση υφάσματος τον εγκατέλειψε. Και σίγουρα η αίσθηση του για το πώς ντύνεται μια μοντέρνα γυναίκα μετά τις 8:00 μ.μ. τον εγκατέλειψε.» Καθώς ένας συντετριμμένος Mizrahi γλιστράει στον δρόμο σαν έναν καρδιοθραυστικό συνδυασμό του Charlie Chaplin και του Charlie Brown, ο Keeve ανεβάζει τη συγκίνηση με ένα κομμάτι από τα "Images" του Debussy και κάνει ζουμ για ένα κοντινό πλάνο. «Είναι απλώς η χειρότερη μέρα της ζωής μου», αναστενάζει ο Mizrahi, σχεδόν στα δάκρυα, τόσο πολύ που πρέπει να συγκρατηθείς για να μην του δώσεις ένα Kleenex. Μετά η οθόνη γίνεται μαύρη και εμφανίζεται μια γραμμή λευκού κειμένου: ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΠΩΣ ΦΤΙΑΧΝΕΤΑΙ Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΣΥΛΛΟΓΗ. Κόψε τον Debussy. Κόψε στους τίτλους αρχής. Βάλε τη Sandra Bernhard να τραγουδάει το ντίσκο άσμα του Sylvester από το 1978 "You Make Me Feel (Mighty Real)." Δύο λεπτά μέσα στο Unzipped, έχουμε ήδη και έναν συμπαθητικό χαρακτήρα και μια συναρπαστική ιστορία: Θα πετύχει η επόμενη φθινοπωρινή συλλογή του αουτσάιντερ Mizrahi;
Στο σημερινό κλίμα σχεδόν φετιχιστικής εμμονής με ό,τι σχετίζεται με την πασαρέλα, η προετοιμασία και η παρουσίαση της συλλογής ενός σχεδιαστή μπορεί να φαίνεται δύσκολο να επεκταθεί σε 73 λεπτά ενδιαφέροντος. Σίγουρα είναι αρκετό για να συντηρήσει μια διαρκώς αυξανόμενη σειρά κάλυψης πασαρέλας στην τηλεόραση: House of Style του MTV, Style with Elsa Klensch του CNN, Fashion Television του VH1, Fashion Week του E! Entertainment Television. Ενώ όλα τα υποτιθέμενα «φανταστικά» στοιχεία της μόδας είναι παρόντα στο Unzipped, δεν είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο στηρίζεται η ταινία. Αυτό που έχει λιγότερη σημασία, στην πραγματικότητα, είναι ότι ο Mizrahi είναι ο Isaac Mizrahi παρά ότι είναι ένας τύπος—ένας εξαιρετικά πολύχρωμος τύπος—που, όταν αντιμετωπίζει δημόσιο εξευτελισμό, σηκώνει τις κάλτσες του από κασμίρι και ανασυγκροτείται, με έναν τρόπο του τύπου «ο ήλιος θα βγει αύριο».
Μετά την καταστροφή του WWD, για παράδειγμα, ο Mizrahi είναι χαρούμενος και ζωηρός, πετώντας γύρω από το στούντιο σχεδίασής του στο SoHo, κουβεντιάζοντας για την επερχόμενη φθινοπωρινή συλλογή του για το '94. «Να η διαδικασία μου», λέει, σαν να πρόκειται να αποκαλύψει κάποιο καλά φυλαγμένο επαγγελματικό μυστικό. «Εμπνέομαι.» Πήδα μπροστά στον Mizrahi να χαλαρώνει στο κρεβάτι στο σπίτι βλέποντας το Nanook of the North, το ντοκιμαντέρ του 1922 για τους Εσκιμώους. «Δεν μπορώ καν να πιστέψω πόσο όμορφοι είναι αυτοί οι Εσκιμώοι», λιώνει ο Mizrahi, τυλιγμένος σε λευκά σεντόνια λινού. «Το μόνο που θέλω να κάνω είναι παντελόνια από γούνα, αλλά ξέρω ότι αν τα κάνω, θα με λιθοβολήσουν από την Seventh Avenue σαν κάποιου είδους ακόλαστο αιρετικό ή κάτι τέτοιο. Οπότε δεν θα κατέβουν παντελόνια από γούνα στην πασαρέλα μου. Έχει να κάνει με το ότι οι γυναίκες δεν θέλουν να μοιάζουν με αγελάδες, υποθέτω. Και, στην πραγματικότητα, υπάρχει κάτι πολύ γοητευτικό στις αγελάδες.»
Όπως υποδηλώνει μια τόσο οικεία σκηνή, ο Keeve είχε απεριόριστη πρόσβαση στον Mizrahi. Ο κινηματογραφιστής και ο σχεδιαστής μόδας γνωρίστηκαν το 1991, όταν το Esquire ανέθεσε στον Keeve να τραβήξει ένα πορτρέτο του Mizrahi—ο οποίος αργότερα είπε στο περιοδικό Out, «Νόμιζα ότι ήταν απλώς ένας ακόμα στρέιτ φωτογράφος που φλερτάριζε μαζί μου.» Ο Keeve δεν ήταν. Αν και η σχέση τεσσάρων ετών μεταξύ Keeve και Mizrahi που ακολούθησε δεν επέζησε της δημιουργίας του Unzipped, διασφάλισε ότι η ταινία έχει τον καθαρό ήχο της αυθεντικότητας. Ο Keeve όχι μόνο γνωρίζει καλά τον Mizrahi, γνωρίζει εξίσου καλά και τον κόσμο του Mizrahi—που σημαίνει ότι έπιασε το σκηνικό ακριβώς σωστό. Έπιασε επίσης ακριβώς σωστό το καστ των χαρακτήρων—αυτά τα λουλούδια του θερμοκηπίου του «η μόδα είναι η ζωή μου» που φαίνεται να ανθίζουν κάνοντας πιρουέτες στην άκρη της αυτοπαρωδίας.
Όχι παραδόξως, ο Keeve αφιέρωσε άφθονο φιλμ στα εκατομμυριούχα μανεκέν που αιχμαλωτίζουν τόσο τη δημόσια φαντασία. Υπάρχουν η Christy και η Naomi και η Kate και, φυσικά, η Linda, που αξίζει ένα βραβείο Β' Γυναικείου Ρόλου για την ερμηνεία της με κλείσιμο ματιού και χαμόγελο ως το χαζοχαρούμενο σούπερ μόντελ από την κόλαση («Isaac, γιατί μου δίνεις πάντα τα ίσια παπούτσια και δίνεις στη Naomi Campbell τα ψηλοτάκουνα; Έχεις κάτι εναντίον των λευκών γυναικών;»). Προσθέτοντας επίσης λίγη αστερόσκονη στην ταινία είναι η περίεργη ομάδα διασήμων που ο Mizrahi βγάζει για μια βόλτα μπροστά στην κάμερα—Sandra Bernhard, Mark Morris, Liza Minnelli, Eartha Kitt και, ναι, Roseanne. Και μετά, φυσικά, κανένα ντοκιμαντέρ για τον κόσμο της μόδας δεν θα ήταν πλήρες χωρίς συντάκτες από τα Allure, Elle και Vogue να εμφανίζονται για να ξεχειλίσουν «Θείο», «Ιδιοφυΐα» και, φυσικά, το πάντα κατάλληλο «Φανταστικό». Αλλά πιο συναρπαστική από αυτή την πολύχρωμη παρέλαση βραβευμένων αρμάτων είναι η εμφάνιση της Sarah Mizrahi. Χαρακτηριστικά, η λατρευτική μητέρα του σχεδιαστή παίρνει περισσότερο χρόνο στην κάμερα από, ας πούμε, τη Cindy Crawford, που παραμένει αρκετά για να δώσει μια πολύ καλή ατάκα: διώχνοντας έναν φωτογράφο που είναι στα μούτρα της, μια πανικοβλημένη Crawford φωνάζει, «Είσαι λίγο κοντά εδώ. Γεια σου! Οι πόροι μου δεν είναι τόσο μικροί.»
Είτε θυμάται με στοργή το πρώτο σόου μόδας του «Isaac μου»—«έκλαιγα υστερικά»—είτε μαλώνει τον γιο της που έκλεψε από την τσάντα της πριν από 25 χρόνια για να αγοράσει διακοσμητικά φορέματος, η Sarah Mizrahi προσφέρει μια ματιά στο παχουλό αγοράκι από το Μπρούκλιν που μεγάλωσε για να γίνει μια από τις πιο χαρισματικές φιγούρες στην Seventh Avenue. Σε ένα σημείο του Unzipped, ο Mizrahi θυμάται ένα είδος αρχέγονης στιγμής μόδας—ένα ζευγάρι γόβες που η μητέρα του είχε κάποτε διακοσμήσει με μαργαρίτες. Στην οποία η μητέρα του λέει, «Και ποιος ήξερε ότι τις κοίταζε; Δηλαδή, ήταν τεσσάρων ετών και πρόσεξε τις μαργαρίτες στις γόβες μου.»
Στην πραγματικότητα, είναι εύκολο να το φανταστεί κανείς, γιατί αυτό το μικρό αγόρι ζει ακόμα μέσα στον Isaac Mizrahi, που διατηρεί αυτή την αίσθηση θαυμασμού με ορθάνοιχτα μάτια. Που δεν σημαίνει ότι δεν μεταμορφώνεται μερικές φορές σε κάποιου είδους παραλόγο καρικατούρα της Diana Vreeland. «Είναι σχεδόν αδύνατο να έχεις οποιοδήποτε στυλ χωρίς τα σωστά σκυλιά», δηλώνει σε ένα σημείο. Και σε άλλο: «Αγάπη μου, θα σκότωνα για ένα δείγμα από αυτή την ταπετσαρία.»
Ο Mizrahi μπορεί επίσης να παίξει την ιδιότροπη πρίμα ντόνα, μοιράζοντας προσβολές και κομπλιμέντα κατά βούληση. Για παράδειγμα, όταν η Nina Santisi, το δεξί του χέρι, του δίνει ένα αντίτυπο του WWD με ένα πρωτοσέλιδο άρθρο για το πώς ο Jean Paul Gaultier άντλησε έμπνευση για τη φθινοπωρινή συλλογή του για το '94—που παρουσιάστηκε εβδομάδες πριν από αυτήν του Mizrahi—από το Nanook of the North, ο Mizrahi κατηγορεί τη γυναίκα που νωρίτερα είχε παρομοιάσει με τη Χιονάτη ότι είναι μαυρόκαρδη: «Μη μου το δείχνεις. Μου το έδειξες! Είναι σαν να πήρες κάποιου είδους κακόβουλη ευχαρίστηση από αυτό.»
Όσο για το μεγάλο φινάλε του Unzipped—τη φθινοπωρινή συλλογή του Mizrahi για το '94; Ναι. Φυσικά είναι επιτυχία. Και ναι, φυσικά, το επόμενο πρωί, βρίσκουμε τον Mizrahi πίσω στο ίδιο περίπτερο του Greenwich Village να παίρνει το WWD, αυτό να διακηρύσσει, «Ο άντρας έχει μια επιτυχία στα χέρια του.» Που αποδεικνύεται αρκετά προφητικό.
Συχνές Ερωτήσεις
Συχνές Ερωτήσεις Από το Αρχείο Κοιτάζοντας Πίσω στη Δημιουργία του Ντοκιμαντέρ του Isaac Mizrahi Unzipped
1 Τι είναι το Unzipped
Είναι ένα ντοκιμαντέρ του 1995 για τον σχεδιαστή μόδας Isaac Mizrahi. Τον ακολουθεί καθώς δημιουργεί τη φθινοπωρινή συλλογή του για το 1994, κορυφούμενη σε ένα μεγάλο σόου πασαρέλας
2 Ποιος σκηνοθέτησε το Unzipped
Ο Douglas Keeve, που ήταν το αγόρι του Mizrahi εκείνη την εποχή
3 Πότε βγήκε το Unzipped
Έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Sundance τον Ιανουάριο του 1995 και κυκλοφόρησε στις αίθουσες αργότερα εκείνο το έτος
4 Για τι είναι το Unzipped με λίγα λόγια
Είναι μια ματιά στα παρασκήνια του πώς φτιάχνεται μια συλλογή μόδας—από την πρώτη σπίθα μιας ιδέας του Mizrahi μέχρι το τελικό σόου πασαρέλας—συν πολλή από την προσωπικότητα και το χιούμορ του στην πορεία
5 Γιατί το Unzipped θεωρείται μεγάλη υπόθεση
Ήταν ένα από τα πρώτα ντοκιμαντέρ που έδειξαν τα εσωτερικά της μόδας σε ένα mainstream κοινό. Έκανε τον Mizrahi γνωστό όνομα και έγινε καλτ αγαπημένο
6 Ποιοι εμφανίζονται στο ντοκιμαντέρ
Ο Mizrahi, η ομάδα του, η μητέρα του και μια μακρά λίστα διάσημων προσώπων, συμπεριλαμβανομένων των Naomi Campbell, Cindy Crawford, Kate Moss, Linda Evangelista, Christy Turlington, Eartha Kitt και Sandra Bernhard
7 Ποια είναι η διάσημη σκηνή του πετάγματος από το παράθυρο
Σε μια σκηνή, ο Mizrahi αστειεύεται ότι ένας κριτικός θα έπρεπε να πεταχτεί από ένα παράθυρο. Είναι μια από τις πιο πολυσυζητημένες στιγμές της ταινίας και δείχνει την έντονη δραματική αίσθηση του χιούμορ του
8 Τι σημαίνει ο τίτλος Unzipped
Είναι ένα λογοπαίγνιο. Το Unzipped αναφέρεται τόσο στο άνοιγμα όσο και στο κλείσιμο φερμουάρ ρούχων, αφού η μόδα είναι το θέμα
9 Γιατί η ταινία ονομάζεται ντοκιμαντέρ αν φαίνεται τόσο διασκεδαστική
Τα ντοκιμαντέρ μπορούν να είναι αστεία και κομψά. Το Unzipped καταγράφει πραγματικά γεγονότα και πραγματικούς ανθρώπους, αλλά είναι μονταρισμένο και γυρισμένο με τρόπο που μοιάζει με ταινία, κάτι που είναι μέρος της γοητείας του
10 Τι έκανε το Unzipped για την καριέρα του Isaac Mizrahi
Τον έκανε διάσημο πολύ