Όταν ο πατέρας της άρχισε να εργάζεται στη Γραμματεία της Κοινοπολιτείας—το κύριο διακυβερνητικό όργανο της Κοινοπολιτείας—η Γουανγκάρι Μαθένγκε ήταν μόλις έξι εβδομάδων, και η οικογένειά της μετακόμισε από το Ναϊρόμπι στο Λονδίνο. Πέντε χρόνια αργότερα, επέστρεψαν στην Κένυα, όπου έμεινε για το σχολείο. Αλλά η Μαθένγκε—τώρα καλλιτέχνιδα που μοιράζει τον χρόνο της μεταξύ Ναϊρόμπι και Μπάκιγχαμσαϊρ, Αγγλία—ποτέ δεν ένιωσε ότι ανήκε πραγματικά. «Όταν είμαι με Βρετανούς, λένε, "Είσαι ξένη." Όταν είμαι με Κενυάτες, λένε, "Είσαι μζούνγκου." Είμαι ξένη παντού», λέει.
Με τα Αγγλικά ως πρώτη γλώσσα της—και τη γλώσσα στην καρδιά του μετα-αποικιακού εκπαιδευτικού συστήματος της Κένυας—η Μαθένγκε τελικά έμαθε Σουαχίλι, την κοινή γλώσσα μεταξύ των κενυατικών φυλών. Αλλά σε αντίθεση με τα μεγαλύτερα αδέλφια της, ποτέ δεν έμαθε να μιλάει Γκικούγιου, τη παραδοσιακή γλώσσα των γονιών της (και το όνομα της μεγαλύτερης εθνοτικής ομάδας της Κένυας, στην οποία ανήκει η οικογένειά της). «Μια μέρα ξυπνάς και σκέφτεσαι, Περίμενε ένα λεπτό, ποια είμαι;» λέει.
Το ζήτημα της δικής της μικτής ταυτότητας είναι κεντρικό στη διεπιστημονική πρακτική της Μαθένγκε, η οποία αποτελείται κυρίως από μεγάλης κλίμακας πίνακες οικιακών σκηνών που απεικονίζουν με αυτοπεποίθηση μαύρες φιγούρες—συχνά αναπληρώτριες του εαυτού της. Είτε μέσω των γεμάτων μοτίβα συνθέσεών τους είτε μέσω του βαθύτερου νοήματος πίσω από αυτές, οι πίνακές της συνδέονται σαφώς με τους ανθρώπους: μόλις επτά χρόνια μετά την πρώτη ατομική της έκθεση στο Roberts Projects στο Λος Άντζελες, η Μαθένγκε έκανε το ντεμπούτο της στο Lévy Gorvy Dayan στην περίοπτη θέση της έκθεσης του Σεπτεμβρίου της γκαλερί της Νέας Υόρκης. Σε θέα έως τις 24 Οκτωβρίου, το «Wangari Mathenge: Re-membering» περιλαμβάνει πέντε νέους πίνακες και τα πρώτα γλυπτά της καλλιτέχνιδας, φτιαγμένα σε συνεργασία με τη μητέρα της και τις φίλες της μητέρας της στο Ναϊρόμπι.
«Υπάρχει ειλικρίνεια και εκλέπτυνση στον τρόπο που η Γουανγκάρι αφηγείται μια περίπλοκη ιστορία, θέτοντας δύσκολα ερωτήματα για το τι είναι ιστορία (προσωπική και συλλογική), μνήμη, και το νόημα της "αληθινής ταυτότητας"», γράφει η γκαλερίστρια Αμαλία Νταγιάν σε ένα email. Συνεχίζει περιγράφοντας μια «αίσθηση ωριμότητας και αφοβίας τόσο στον τρόπο που προσεγγίζει το χρώμα και τη σύνθεση όσο και στον τρόπο που χειρίζεται το θέμα και ακόμη και το ταξίδι της ως καλλιτέχνιδας».
Wangari Mathenge, Re-membering X (I Fall Upon the Earth, I Call Upon the Air), 2026. Λάδι σε καμβά. Έργο: 20¾ × 20¾ ίντσες.
Ευγενική παραχώρηση της καλλιτέχνιδας και του Lévy Gorvy Dayan
Αν και ανακάλυψε το καλλιτεχνικό της κάλεσμα στο λύκειο, η Μαθένγκε σπούδασε νομικά στην Ουάσιγκτον, D.C., πριν χτίσει μια επιτυχημένη καριέρα ως δικηγόρος στη Μασαχουσέτη. (Θυμάται τους γονείς της να «σχεδιάζουν» την καριέρα της: «Βασικά, ήταν "Ή είσαι γιατρός, δικηγόρος, ή επιχειρηματίας."») Κατά τα χρόνια που ακολούθησαν, η Μαθένγκε ένιωσε μια «κρίση πνεύματος και μη-εκπλήρωσης» μέχρι που την ενθάρρυναν να υποβάλει αίτηση για ένα πρόγραμμα MFA. Τότε, ακριβώς καθώς επρόκειτο να ξεκινήσει στο School of the Art Institute of Chicago (όπου θα αποφοιτούσε το 2021), η Μαθένγκε δέχτηκε προσφορά για την πρώτη ατομική της έκθεση στο Roberts Projects. «Ήταν ένα σημάδι για μένα ότι ήμουν στον σωστό δρόμο», λέει η καλλιτέχνιδα. (Ωστόσο, διατηρεί την άδεια δικηγορίας της ενεργή.)
Την τελευταία δεκαετία, η τέχνη έχει αποδειχθεί πολύτιμο εργαλείο για τη συ conciliation τμημάτων της ταυτότητας της Μαθένγκε—όπως φαίνεται από τη σειρά Re-membering, την οποία ξεκίνησε το φθινόπωρο του 2024. Η ιδέα του «re-membering» προέρχεται από το βιβλίο του Κενυάτη συγγραφέα Νγκούγκι ουα Θιόνγκο του 2009 Something Torn and New: An African Renaissance, το οποίο επίσης αντλεί από την έννοια της «εθνικής γλώσσας» του Μπαρμπάντιου ποιητή και συγγραφέα Καμάου Μπράθγουεϊτ (την αγγλόφωνη γλώσσα που μιλούσαν οι σκλάβοι και οι εργάτες στην Καραϊβική). Αν και αυτοί οι συγγραφείς συζητούν κυρίως την απώλεια και τον μετασχηματισμό της γλώσσας λόγω της αποικιακής παρέμβασης, η Μαθένγκε πιστεύει ότι το ίδιο μπορεί να συμβεί σε οτιδήποτε δημιουργικό και πολιτιστικό, καθώς σχετίζεται με την αφρικανική διασπορά και την ηπειρωτική Αφρική. «Η ιδέα είναι ότι παίρνεις τα θραύσματα του σχισμένου και δημιουργείς κάτι νέο», εξηγεί η καλλιτέχνιδα. «Στην περίπτωσή μου, ανακαλώ τη μνήμη των προγόνων μου. Αν δεν προσπαθήσεις να re-member—σε αντίθεση με το dismember—τότε ως κοινωνία και ως άτομο θα χαθείς για πάντα. Δεν θα μπορέσεις να γιατρευτείς από τις πληγές όλων όσων προκάλεσαν αυτόν τον διαμελισμό, και δεν θα μπορέσεις να σκεφτείς κριτικά για το πώς θέλεις να προωθήσεις τον πολιτισμό σου μπροστά.»
Wangari Mathenge, Re-membering XII (The Wednesday Women’s Club), 2026. Λάδι σε καμβά. Έργο: 72 × 90 ίντσες. Ευγενική παραχώρηση της καλλιτέχνιδας και του Lévy Gorvy Dayan.
Ως μέρος της διαδικασίας της ανάκλησης, η Μαθένγκε ανέλαβε μια εκτενή μελέτη της κενυατικής αποικιακής λογοτεχνίας και πολιτιστικών αντικειμένων από το 1900 έως το 1963, τη χρονιά που η Κένυα απέκτησε την ανεξαρτησία της από το Ηνωμένο Βασίλειο. «Μου άνοιξε το μυαλό», λέει η Μαθένγκε, αναφερόμενη σε ανακαλύψεις όπως το γεγονός ότι οι Γκικούγιου κάποτε τοποθετούνταν σε στρατόπεδα εγκλεισμού. Προσπαθώντας να κατανοήσει τη δική της ιστορία, η Μαθένγκε δημιούργησε τη σειρά αυτο-στοχασμού Re-membering, στην οποία στοχαστικές φιγούρες περιβάλλονται από μια κακοφωνία βιβλίων και αντικειμένων.
Ενώ οι αρχικοί πίνακες αφορούσαν την ανάκληση, η Μαθένγκε λέει ότι τα νέα έργα Re-membering που εκτίθενται στο Lévy Gorvy Dayan αφορούν την ανάληψη δράσης. Η καλλιτέχνιδα θέλει τα έργα να φαίνονται διαχρονικά, αλλά η επιρροή της δεκαετίας του 1960 είναι σαφής στα φορέματα με ίσια γραμμή και τις ψυχεδελικές ταπετσαρίες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η Μαθένγκε άντλησε από μόδες και διακόσμηση που είδε σε παλιές οικογενειακές φωτογραφίες. Αλλά για πρώτη φορά στην πρακτική της, «υπάρχει ένας ψυχικός αυτοματισμός, ένα είδος σουρεαλισμού που συμβαίνει», εξηγεί, συγκρίνοντας τη διαδικασία της με τον ρου της συνείδησης ενός συγγραφέα. Παρά τις απίστευτα πυκνές συνθέσεις τους, τίποτα στα έργα δεν ήταν προσχεδιασμένο. «Ένιωθε πολύ φυσικό», λέει η Μαθένγκε, «αλλά πολλά από τα αντικείμενα στον πίνακα δεν τα καταλαβαίνω απαραίτητα.»
Όσον αφορά τα σκόπιμα στοιχεία, αρκετές γυναίκες εμφανίζονται σε δράση. Στο Re-membering XI (To Leave This Steady Unendurable Land), για παράδειγμα, μια γυναίκα τραβάει το κορδόνι ενός ρωμαϊκού στόρι στο προσκήνιο. «Υποδηλώνει μια άρνηση του θεατή να παρέμβει σε αυτό που συμβαίνει μέσα σε εκείνο το δωμάτιο—είναι μια ιδιωτική στιγμή», λέει η Μαθένγκε, επισημαίνοντας επίσης «άτακτα» μοτίβα αρκούδων και κούκλων που διαμελίζονται. «Υπάρχει πολλή άρνηση της παραδεδομένης κουλτούρας. Υπάρχει μια επαναχαρτογράφηση της επικράτειας», προσθέτει, σημειώνοντας την επανάληψη χαρτών και υδρογείων στους πίνακες.
Wangari Mathenge, Re-membering XIII (May the Wind Be Always at Your Back), 2026. Λάδι σε καμβά. Έργο 71⅞ × 82 ίντσες. DAMIAN-GRIFFITHS.
Στο Re-membering XIV (The Shape of Inheritance), η Μαθένγκε γίνεται μετα-αναφορική· γυναίκες φαίνονται να δημιουργούν το γλυπτό Re-membering IX (The Shape of Inheritance) που είναι εμπνευσμένο από φόρεμα Γκικούγιου, το οποίο επίσης εκτίθεται στην γκαλερί. Τόσο αυτό το κομμάτι, που εκτίθεται σε κούκλα ραπτικής, όσο και το Re-membering VIII (Before Us, After Us, Ever Changing), μια αφηρημένη πλεκτή σύνθεση υφάσματος μέσα σε ξύλινο πλαίσιο πόρτας, φτιάχτηκαν με τη μητέρα της Μαθένγκε και τις φίλες της στο Ναϊρόμπι, που είναι όλες στα 80 τους. Αν και πολλές Κενυάτισσες μεγάλωσαν πλέκοντας στο χέρι (τους το δίδαξαν Βρετανοί ιεραπόστολοι που απέρριπταν τα παραδοσιακά τους ενδύματα από δέρμα ζώων), είχαν περάσει δεκαετίες από τότε που οι περισσότερες από τον κύκλο της Μαθένγκε είχαν χρησιμοποιήσει αυτή την τέχνη. Αποδείχθηκε μια εμπειρία δεσμού, και η ομάδα έκτοτε ξεκίνησε τη δική της λέσχη πλεξίματος. «Μερικές φορές δεν νομίζεις ότι έχεις κάτι χρήσιμο να προσφέρεις στους ανθρώπους, και μετά το πράγμα που λιγότερο περιμένεις σε επηρεάζει με βαθύ τρόπο», λέει η Μαθένγκε. Νιώθει ικανοποίηση που βρήκε έναν οργανικό τρόπο να εμπλέξει την κοινότητά της στο έργο της. «Ήταν προκλητικό, αλλά πολύ διασκεδαστικό. Πραγματικά απόλαυσα να φτιάχνω αυτά τα γλυπτά, και ελπίζω να φαίνεται.»
Άποψη εγκατάστασης του Re-membering VIII (Before Us, After Us, Ever Changing), 2025–26. Βαμβακερό και μάλλινο νήμα, βαμβακερό κορδόνι μακραμέ και σκαλιστό ξύλο, 116¼ × 95 × 47 ίντσες. Ευγενική παραχώρηση της καλλιτέχνιδας και του Lévy Gorvy Dayan.
Re-membering IX (The Shape of Inheritance), 2025–26. Βαμβακερό και μάλλινο νήμα, βαμβακερό κορδόνι μακραμέ, και κούκλα ραπτικής, 66¾ × 77½ × 110½ ίντσες. Ευγενική παραχώρηση της καλλιτέχνιδας και του Lévy Gorvy Dayan.
Τα πλεκτά γλυπτά, που η Μαθένγκε αποκαλεί ανέμελα «το φόρεμα» και «ο χάρτης», σχεδιάστηκαν για να μιλούν μεταξύ τους. «Το φόρεμα καταλήγει σε ένα τοπίο, ενώ ο αφηρημένος χάρτης καταλήγει ως φόρεμα», λέει η καλλιτέχνιδα. Το φόρεμα επίσης παραπέμπει στο ογκώδες βικτοριανό μπούστο, ενώ ο χάρτης υποδηλώνει την παραδοσιακή ποδιά σε σχήμα κουτιού με κρόσσια σαν σχοινί που φορούσαν κάποτε οι γυναίκες Γκικούγιου. (Η Μαθένγκε επισημαίνει συγκεκριμένα μια ποδιά από περίπου το 1906–10, τώρα στη συλλογή του Βρετανικού Μουσείου, ως έμπνευσή της.) Και τα δύο γλυπτά σχολιάζουν τη δυτικά επιβεβλημένη μόδα και τις μεταβαλλόμενες αντιλήψεις για το τι ρούχα είναι αποδεκτά. «Φορούσες τη βιογραφία σου στο σώμα σου», λέει η Μαθένγκε για την ποδιά, που σηματοδοτούσε ένα ξεχωριστό στάδιο της γυναικείας ηλικίας.
Φαίνεται ότι η Μαθένγκε ζωγραφίζει και γλύφει τη δική της βιογραφία, και το τελευταίο σώμα έργου της τη βοηθά να συ conciliatetai με τη διασπορική της ιστορία. «Βρίσκομαι σε μια ευτυχισμένη φάση εξερεύνησης της ταυτότητάς μου. Είμαι στο σημείο όπου έχω μάθει τόσα πολλά που νιώθω άνετα να αμφισβητώ και να προχωρώ μπροστά», λέει η Μαθένγκε. «Δεν θα έλεγα ότι έχω φτάσει σε μια λύση, γιατί πιστεύω ότι η ανακάλυψη θα είναι ατελείωτη.»
Συχνές Ερωτήσεις
Ακολουθεί μια λίστα με συχνές ερωτήσεις βασισμένες στην έκθεση Στο Lévy Gorvy Dayan η Wangari Mathenge συναρμολογεί τα κομμάτια ενός εαυτού
Ερωτήσεις Αρχαρίων
Για τι είναι αυτή η έκθεση
Είναι μια ατομική έκθεση τέχνης από τη Wangari Mathenge. Η έκθεση εξερευνά θέματα ταυτότητας, οικιακής ζωής και της εμπειρίας των μαύρων γυναικών, εστιάζοντας συγκεκριμένα στο πώς ένα άτομο χτίζει την αίσθηση του εαυτού του
Ποια είναι η Wangari Mathenge
Η Wangari Mathenge είναι σύγχρονη καλλιτέχνιδα γεννημένη στην Κένυα και με έδρα το Λονδίνο. Είναι γνωστή για τους πίνακες και τα βίντεο έργα της που συχνά περιλαμβάνουν την ίδια και άλλες μαύρες γυναίκες σε σκηνές ανάπαυσης, αναψυχής και στοχασμού
Πού λαμβάνει χώρα η έκθεση
Η έκθεση είναι στο Lévy Gorvy Dayan, μια εξέχουσα γκαλερί τέχνης. Η γκαλερί έχει τοποθεσίες στη Νέα Υόρκη, το Λονδίνο, το Παρίσι και το Χονγκ Κονγκ
Τι είδους τέχνη θα δω
Θα δείτε κυρίως μεγάλης κλίμακας παραστατικούς πίνακες. Η Mathenge συχνά χρησιμοποιεί τον εαυτό της ως θέμα. Τα έργα συνήθως απεικονίζουν γυναίκες σε εσωτερικούς χώρους, κήπους ή οικιακά περιβάλλοντα
Χρειάζεται να ξέρω πολλά για την τέχνη για να την απολαύσω
Όχι. Αν και οι πίνακες πραγματεύονται περίπλοκες ιδέες, είναι οπτικά εντυπωσιακοί και κατανοητοί. Δείχνουν καθημερινές στιγμές—όπως το διάβασμα, το κάθισμα ή τη χαλάρωση—που μπορεί να καταλάβει οποιοσδήποτε
Ερωτήσεις Μέσου Επιπέδου
Τι σημαίνει ο τίτλος συναρμολογώντας τα κομμάτια ενός εαυτού
Αναφέρεται στην ιδέα ότι η ταυτότητα δεν είναι ένα ενιαίο σταθερό πράγμα. Αντ' αυτού, χτίζεται με τον χρόνο από αναμνήσεις, εμπειρίες, κληρονομιά και καθημερινές ρουτίνες. Η Mathenge συναρμολογεί αυτά τα μέρη μέσω της τέχνης της
Γιατί η καλλιτέχνιδα ζωγραφίζει τον εαυτό της τόσο συχνά
Η Mathenge χρησιμοποιεί την αυτοπροσωπογραφία για να διεκδικήσει την αυτονομία. Ζωγραφίζοντας τον εαυτό της σε θέσεις εξουσίας, ανάπαυσης ή αναψυχής, αμφισβητεί τα ιστορικά στερεότυπα των μαύρων γυναικών στη δυτική τέχνη, όπου συχνά απεικονίζονταν ως υπηρέτριες ή φιγούρες του βάθους
Ποια είναι η σημασία των οικιακών σκηνικών
Το σπίτι συνήθως θεωρείται ιδιωτικός χώρος. Η Mathenge το κάνει πολιτικό χώρο. Δείχνοντας μαύρες γυναίκες να χαλαρώνουν ή να σκέφτονται σε όμορφα εσωτερικά, διακηρύσσει ότι αξίζουν χαρά, ασφάλεια και ομορφιά
Πώς επηρεάζει η κενυατική κληρονομιά της το έργο
Η Mathenge συχνά ενσωματώνει μοτίβα, χρώματα και υφάσματα που παραπέμπουν στην κενυατική ανατροφή της. Τα συνδυάζει με αναφορές από τη δυτική ιστορία της τέχνης για να δημιουργήσει ένα υβριδικό στυλ που