Dorastając w Sioux Falls w Dakocie Południowej, artysta Oglala Lakota Mato Wayuhi – który zarówno występuje, jak i komponuje muzykę do serialu **Rezerwatowe Psy** – zakochał się w muzyce rap. „Ci artyści przemawiali do mnie bardziej niż moja własna muzyka Lakota” – mówi Wayuhi, wymieniając wpływy takie jak André 3000, Lauryn Hill i Tyler, the Creator.

Kiedy sam zaczął rapować i produkować muzykę, dostrzegł szansę na połączenie obu światów. „Od razu zrozumiałem, jak może to być narzędzie do reprezentowania mojej własnej społeczności w sposób przekraczający oczekiwania innych wobec rdzennego brzmienia” – wyjaśnia. Ta wizja znajduje odzwierciedlenie w jego najnowszym albumie **Bygoner**, wydanym w listopadzie, który łączy rap, R&B i pop z refleksjami na temat jego osobistych doświadczeń i tożsamości.

Zawierający jedne z najbardziej osobistych i introspekcyjnych dotąd utworów Wayuhiego, **Bygoner** eksploruje tematy autorefleksji i wrażliwości – często w kontekście miłości lub pożądania. „**Bygoner** został zainspirowany moją erą 'side-ho'” – mówi Wayuhi, który jest osobą o duchu dwupłciowym (Two-Spirit). „Zakochałem się w osobach niedostępnych emocjonalnie, więc musiałem się zmierzyć z tym, co to mówi o mnie. Chciałem też wzmocnić swoje umiejętności pisania piosenek i gry na basie. Wiele z tego, co słyszycie, jest dostosowane do tych ćwiczeń”.

Na przykład w tytułowym utworze Wayuhi żegna się z byłą partnerką w chwytliwy sposób. „Twoje wybaczenie to już nie moja sprawa” – śpiewa. „Nie mam pojęcia, co robię, ale przynajmniej robię swoje”. W „The Sunroof Song” nuci o trudności z ruszeniem dalej: „Czy to nie coś, kiedy idziesz dalej, a wciąż pragniesz tego, czego już nie potrzebujesz?”.

Na całym albumie Wayuhi wplata elementy ze swojej rdzennej kultury, zwłaszcza humor. Jak rapuje w „Suckerz” z gościnnym udziałem Awu: „Dziewczyno, jesteś rdzenną Amerykanką – co robisz, siedząc na tyłku? Nie wiesz, że możesz wejść do każdego parku narodowego za darmo?”.

Jeszcze bardziej charakterystyczny niż jego brzmienie jest osobisty styl Wayuhiego, który błyszczy podczas jego występów na żywo. (Często gra na imprezach takich jak coroczny Santa Fe Indian Market, gdzie jest też znany z chodzenia po wybiegu). „Mój styl mówi o tym, kim chcę być i kto mnie tu sprowadził” – mówi. Jego barwna garderoba – pełna odważnych wzorów, biżuterii z koralików i wielu koszulek bez rękawów – składa się ze znalezisk z second-handów oraz dzieł współczesnych rdzennych projektantów, takich jak Jamie Okuma. „Mój styl opiera się na nieprzewidywalności, nowości i zwrocie 'z drugiej ręki i podarowane'” – zauważa Wayuhi. „Lubię unikatowe rzeczy, nie ze względu na cenę, ale na podróż, jaką przeszły, zanim do mnie trafiły, i od kogo”.

W swoim nowym teledysku „Leftovers” Wayuhi nosi takie elementy jak sweter z nadrukiem ledger art autorstwa wybitnej rdzennej projektantki Lauren Good Day (dla której wcześniej pozował). Mówi, że lubi używać mody jako kolejnej formy sztuki performatywnej. „Obecnie jestem w swojej erze 'twunk', więc noszę wiele muskularek z powwowów z lat 90. i skórzane rękawiczki na zamówienie wykonane przez moją przyjaciółkę Taylor Uchytil, które będę nosić podczas trasy w przyszłym roku” – dzieli się.

Gdy jego gwiazda wciąż rośnie, Wayuhi zamierza dalej eksperymentować ze swoim brzmieniem i poszerzać praktykę twórczą. To część powodu, dla którego współpracował z wieloma innymi ekscytującymi rdzennymi artystami przy **Bygoner**, takimi jak Tia Wood. „Jednym z moich celów jest rozpoczęcie pisania dla artystów i produkowanie ich płyt” – mówi Wayuhi – „więc chciałem to zakomunikować, zapraszając tych innych rdzennych artystów, zapewniając im nieco odśrodkową przestrzeń do eksplorowania własnych brzmień”. Na szczęście już wykreował szczególne brzmienie, które jest nie do pomylenia z niczym innym.



Często zadawane pytania
Często zadawane pytania dotyczące zakończenia roku przy nowym albumie wschodzącego rdzennego artysty Mato Wayuhiego



Ogólne pytania dla początkujących



P Kim jest Mato Wayuhi

O Mato Wayuhi to wschodzący kompozytor, producent i artysta Lakota. Jest najlepiej znany z tworzenia cenionej ścieżki dźwiękowej do serialu telewizyjnego Rezerwatowe Psy. Jego praca łączy współczesną muzykę z rdzennością opowieści.



P Jaki jest tytuł jego nowego albumu

O Konkretny tytuł albumu wymagałby potwierdzenia, ponieważ ten tekst odnosi się do nowego albumu. Sprawdź jego oficjalną stronę internetową lub platformy streamingowe, aby poznać najnowsze wydanie.



P Dlaczego sugeruje się zakończenie roku, słuchając go

O To czas refleksji. Jego muzyka często eksploruje tematy wspólnoty, tożsamości i odporności, oferując przemyślaną i potężną ścieżkę dźwiękową do spojrzenia wstecz na rok i patrzenia w przyszłość.



P Jakiego gatunku muzyki tworzy

O Jego styl jest eklektyczny, często łączący elementy hip-hopu, R&B, soulu, elektroniki i tradycyjnych rdzennych brzmień. Jest nowoczesny, filmowy i głęboko osobisty.



P Gdzie mogę posłuchać albumu

O Na wszystkich głównych platformach streamingowych, takich jak Spotify, Apple Music, YouTube Music i Bandcamp. Zakup na Bandcamp często bezpośrednio wspiera artystę bardziej.



Głębsze zaangażowanie – zaawansowane pytania



P W jaki sposób Mato Wayuhi włącza swoje rdzenne dziedzictwo do swojej muzyki

O Poprzez tematy liryczne, mowę, użycie tradycyjnych instrumentów i melodii oraz skupiając się na opowieściach ze swojej społeczności i doświadczeń. To nie tylko estetyka, to podstawa jego pracy.



P Jakich głównych tematów powinienem słuchać na tym albumie

O Spodziewaj się tematów dumy kulturowej, osobistej i zbiorowej historii, uzdrawiania, złożoności współczesnego rdzennego życia oraz celebracji wspólnoty i oporu.



P Uwielbiam ścieżkę dźwiękową Rezerwatowych Psów. Jak ten album jest podobny lub różny

O Prawdopodobnie dzieli tę samą emocjonalną głębię i kreatywność dźwiękową. Album może być bardziej osobisty i mniej bezpośrednio narracyjny, dając mu platformę dla jego własnego głosu poza komponowaniem dla postaci.



P Dlaczego ważne jest wspieranie wschodzących rdzennych artystów, takich jak Mato Wayuhi

O Pomaga to wzmacniać kluczowe, często niedostatecznie reprezentowane narracje w przemyśle muzycznym.