Gdy kończy się miesiąc mody, rozpoczyna się jeden z najgorętszych okresów w komercyjnym świecie sztuki: seria ważnych targów sztuki w Europie, Ameryce i na Bliskim Wschodzie, prowadząca do sezonu świątecznego. Jako pierwsza odbywa się londyńska edycja Frieze, od dawna będąca punktem kulminacyjnym globalnego kalendarza sztuki, która co roku przyciąga do brytyjskiej stolicy zamożnych kolekcjonerów, doradców, marszandów, kuratorów, dyrektorów instytucji i entuzjastów. Tydzień koncentruje się wokół dwóch targów po obu stronach Regent's Park — Frieze London, skupionych na sztuce współczesnej, oraz Frieze Masters, gdzie prezentowane są głównie dzieła historyczne — i obejmuje ważne otwarcia wystaw, wydarzenia markowe, przyjęcia i spotkania z gwiazdami. Ale ile jest powodów do świętowania? Kulturowo, artystyczne dziedzictwo Londynu — jego status domu dla niektórych z najbardziej szanowanych instytucji na świecie i źródła najnowocześniejszych talentów — pozostaje niekwestionowane (i warte toastu). Choć ostatnie nagłówki o brytyjskim rynku sztuki były zwykle ponure, na miejscu widać zauważalną żywotność — a przynajmniej optymizm wynikający z konieczności. W bardziej zlokalizowanym ekosystemie targów sztuki — z globalną serią wydarzeń, za którymi nawet najbardziej zapalony częsty podróżnik miałby trudność nadążyć — galerie wydają się wprowadzać innowacje, wykorzystując to, co oferuje Londyn: dostęp do różnorodnej publiczności; swobodę podejmowania odważniejszych ryzyk kuratorskich; i jego wyjątkowo wzajemnie powiązaną sieć przemysłów kreatywnych, zamiast prób kopiowania utrwalonych formuł. Poza światem sztuki, gracze w szerszym ekosystemie luksusowym miasta również się angażują, z ambitnymi aktywacjami w londyńskich instytucjach mody, handlu detalicznym i hotelarstwie. Oto wszystko, co musisz wiedzieć o tegorocznym Frieze London, które odbywa się od 15 do 19 października. Czy Londyn wrócił? Nastrój na brytyjskim rynku sztuki nie był najjaśniejszy w ostatnich latach. "Rynek zmienił się we wszystkich aspektach i nie sądzę, by ktokolwiek powinien udawać inaczej" — mówi Eva Langret, dyrektor Frieze na region EMEA (Europa, Bliski Wschód i Afryka). "Kolekcjonerzy potrzebują więcej czasu. Galerie musiały podejmować trudne decyzje w obliczu wyzwań, a wystawienie stoiska na targach wiąże się z kosztami." Chemould CoLab, Jayeeta Chatterjee, When a child itself a mother, 2024. Fot.: Dzięki uprzejmości artystki i Chemould CoLab "Ludzie podchodzą do zakupów bardziej przemyślanie" — mówi Freddie Powell, właściciel i dyrektor galerii Ginny on Frederick w Farringdon. Jednak dla Powella bardziej palącym zagrożeniem dla wyników finansowych galerii niż zastój popytu jest gwałtowny wzrost kosztów operacyjnych — wiele z nich, biorąc pod uwagę globalnie usieciowiony charakter biznesu artystycznego, gwałtownie wzrosło w następstwie trwających kryzysów geopolitycznych. "Presja zawsze będzie pochodzić z rosnących kosztów, od wysyłki po produkcję wystawy; galerie muszą pracować ciężej, aby osiągnąć to samo." Ta kombinacja ostrożności kupujących i zwiększonych kosztów ogólnych spowodowała zauważalne zamknięcia galerii i redukcje operacyjne, w tym zamknięcia tak doświadczonej galerii z Mayfair jak Stephen Friedman Gallery i Tiwani Contemporary, jednej z niewielu londyńskich galerii specjalizujących się w sztuce współczesnej. W czerwcu Pace, jedna z prawdziwych megagalerii świata sztuki, ogłosiła, że opuści swoją lokalizację w Mayfair i przeniesie się do mniejszej, "mniej korporacyjnej" przestrzeni — posunięcie towarzyszące redukcji zarówno listy artystów, jak i liczby pracowników. Mimo to optymizm "Londyn wrócił" — którego pierwsze oznaki widziano w zeszłym roku — nadal się rozwija. "Nastrój w Londynie wydaje się ożywiony" — zauważa Kabir Jhala, redaktor ds. rynku sztuki w The Art Newspaper, podkreślając "rekordowe wieczorne aukcje kolekcji jednego właściciela" na aukcjach na całym świecie, w tym w Londynie, gdzie kolekcja właściciela Tottenhamu Hotspur, Joe Lewisa — obejmująca obrazy Amedeo Modiglianiego, Claude'a Moneta i Luciena Freuda — osiągnęła cenę młotkową 249,3 mln funtów w Sotheby's w czerwcu. "Istnieje poczucie, że górna część rynku wróciła do pełnej aktywności." Alice Neel, John Cheim, 1979.
Fot.: Dzięki uprzejmości Estate of Alice Neel, David Zwirner i Victoria Miro. Mimo to pesymizm rynkowy można odczuć globalnie, nie tylko w Londynie. "Cytując jednego młodego marszanda, który właśnie przeniósł się tu z Berlina [Pauline Seguin z Heidi], 'Wszyscy oczekiwali, że Londyn spadnie z klifu po brexicie; ale potem wszędzie indziej też się wszystko posypało'" — wspomina. "Jest poczucie, że marszandzi i artyści nadal cenią sobie obecność w Londynie w tym tygodniu. Może odrodzenie Cool Britannia ma zamierzony efekt." Choć kulturowy wpływ odrodzenia brytyjskiej soft power może być trudny do skwantyfikowania, wyraźnie widać wiarę w to, co Londyn może zaoferować artystom, którzy decydują się tu zostać. "Londyn daje nam przewagę" — mówi Langret. "Artyści coraz częściej chcą tu żyć i pracować ze względu na jego głębię, a galerie się rozwijają. Kiedy ludzie tworzący dzieła wybierają miasto, wszystko inne zwykle podąża za tym, a różnorodność Londynu jest tego dużą częścią." "Wchodzę w ten tydzień z optymizmem" — powtarza Powell. "Przynosimy nowe prace, którymi się ekscytujemy, a targi są pełne artystów, których chcę zobaczyć. Jest na co czekać i chciałbym zostawić na to miejsce w rozmowie o rynku, zamiast skupiać się na pesymizmie." Wewnątrz namiotów Tegoroczne Frieze London i Frieze Masters będą gospodarzami łącznie 312 prezentacji wystawców, obejmujących 48 krajów i regionów, z około 100 więcej uczestniczącymi galeriami niż Art Basel Paris — konkurencyjne targi po drugiej stronie kanału, które otwierają się bezpośrednio po Frieze London. Choć powszechnie przyznaje się, "że Art Basel Paris ukradło część uwagi Frieze — szczególnie tych pożądanych, głęboko kieszeniowych amerykańskich kolekcjonerów, którzy teraz preferują paryskie targi" — zauważa Jhala, cytuje obfitość Frieze London jako czynnik wyróżniający. Selebe Yoon, Arébénor Basséne, Sirius 2, 2026.
Fot.: Khalifa Husseinm, dzięki uprzejmości Selebe Yoon, Dakar. Jest większa różnorodność głosów niż w Paryżu — dodaje — a targi oferują prawdziwie globalne forum dla marszandów. Tegoroczne targi witają galerie z São Paulo, Limy, Dżuddy, Kairu, Mumbaju i Kijowa, według Langret, "prezentujące się obok niektórych z najbardziej ekscytujących młodych galerii i wielu wiodących nazwisk ze Stanów Zjednoczonych i Europy." "Nasze zadanie jest bardzo jasne: dać galeriom powód, by tu były, i pomóc im budować relacje, które przetrwają dłużej niż tydzień" — kontynuuje. "Na rynku, gdzie galerie starannie wybierają, gdzie się pokazywać, to coś mówi. Frieze London to ważna platforma; to miejsce, gdzie galeria z drugiego końca świata może postawić artystę przed międzynarodowym światem sztuki, często po raz pierwszy. To uczucie jest niezrównane — i po to to wszystko jest." Wśród galerii debiutujących w tym roku Powell wymienia Linseed z Szanghaju, Chemould CoLab z Mumbaju i Theta z Nowego Jorku. Można je znaleźć w sekcji Focus targów, obszarze poświęconym wschodzącym artystom i młodym międzynarodowym galeriom, ze wsparciem Stone Island. Przeniesienie tej sekcji na przód targów w 2024 roku było deklaracją intencji: umieszczenie wschodzących nazwisk na czele misji Frieze London. Wzmocniło to energię wśród uczestników — zauważa Powell. "Ambicja nigdzie nie zniknęła" — mówi, dołączając w tym roku do komitetu selekcjonującego Frieze Focus. "Młodsze galerie inwestują prawdziwe zasoby w wyróżniające się prezentacje. Galerie nadal dają artystom przestrzeń do podejmowania ryzyka. Jest w tym przekonanie." Czytaj więcej Serpentine's Hans Ulrich Obrist: Creatives Must Help Shape AI Autor: Amy O'Brien Na Frieze Masters to druga edycja z Emanuelą Tarizzo na czele, która wywołała świeże zainteresowanie swoim dynamicznym podejściem do programowania targów. Wśród atrakcji nadchodzącej edycji znajdują się Queering Modernism: A New Visual History, kuratorowana sekcja zagłębiająca się w płeć, seksualność i reprezentację queer w sztuce XX wieku; Spotlight, którego celem jest wydobycie na światło dzienne wpływowych, ale pomijanych artystów XX wieku; oraz brąz z XXVI dynastii przedstawiający starożytnego egipskiego boga stwórcę Ptaha, niegdyś należący do Williama Randolpha Hearsta i uważany za inspirację dla oryginalnej statuetki Oscara.
Aktywacje marek
Marki luksusowe również mają na tym skorzystać. Ich obecność będzie widoczna w sponsorowanych sekcjach targów, wystawach, programach rozmów, a nawet na oficjalnej kolacji otwierającej. Na Frieze London Tiffany & Co. pozostaje jednym z najważniejszych partnerów, sponsorując sekcję Artist-to-Artist drugi rok z rzędu i zapraszając siedmiu uznanych artystów do nominowania wschodzącego talentu, którego podziwiają.
Na Frieze Masters De Beers powraca z immersyjną instalacją śledzącą pochodzenie naturalnych diamentów, a Dunhill również wraca z wyczekiwanym programem rozmów z udziałem takich postaci jak Es Devlin, Grayson Perry, Paul Pfeiffer i Danh Vô. "Jeśli chodzi o naszych partnerów, dla mnie ważne jest, aby zaczynali od artystów" — wyjaśnia Langret, wskazując czteroletnie partnerstwo Stone Island w sekcji Focus Frieze London jako szczególnie udany przykład relacji marka-targi sztuki. "Każda galeria w sekcji otrzymuje stypendium, a co roku artysta z Focus projektuje mundur personelu." Tegoroczny mundur został stworzony przez Arébénora Basséne'a, senegalskiego artystę prezentującego solowe stoisko w tej sekcji z dakarską Selebe Yoon. Ubranie będzie również sprzedawane w The Corner Shop w Selfridges w ciągu tygodnia, rozszerzając partnerstwo poza same targi.
Choć korzyści z partnerstw są oczywiste dla targów takich jak Frieze — obniżanie barier wejścia dla artystów i galerii, które mogą później kształtować świat sztuki — nagrody dla marek są bardziej abstrakcyjne i wolniej przynoszą zwrot z inwestycji. Ich motywacje zwykle koncentrują się na pozytywnym dopasowaniu i pielęgnowaniu środowiska kulturowego, w którym marka funkcjonuje,而非 oczekiwaniu natychmiastowych, mierzalnych zysków.
Rozkładówka z Six by Comme des Garçons, prezentowana jako część specjalnej instalacji w Dover Street Market.
Fot.: Dzięki uprzejmości Dover Street Market
"Stone Island zawsze kierowało się badaniami, eksperymentowaniem i gotowością do kwestionowania konwencji. Rozpoznaliśmy tego samego ducha w Focus i wschodzących galeriach i artystach, których łączy" — mówi Robert Triefus, CEO Stone Island. "Poprzez stypendia możemy wnieść wymierny wkład w ich uczestnictwo. Sztuka współczesna jest również ważnym zainteresowaniem w naszej globalnej społeczności, więc partnerstwo łączy naszą własną filozofię kreatywną z kulturą, na której zależy naszej społeczności."
"Frieze London łączy międzynarodowy zasięg z silnym poczuciem odkrywania, a Focus wnosi świeże perspektywy do serca targów, czyniąc je fascynującym miejscem do nawiązywania kontaktów z artystami, galeriami i kolekcjonerami" — kontynuuje, sugerując możliwość bardziej bezpośrednich współpracy między markami a artystami w miarę rozwoju partnerstw. "Chcemy, aby partnerstwo ewoluowało w sposób, który tworzy znaczące możliwości dla artystów i przybliża naszą społeczność do ich pracy."
Poza namiotami
Wyjdź poza targi, a znajdziesz niemal przytłaczającą liczbę wydarzeń. "Muzea i instytucje otwierają swoje drzwi na uroczystości, galerie organizują duże kolacje każdego wieczoru, a w sobotę odbywa się British Museum Ball" — mówi Langret, a druga edycja wielkiego wydarzenia charytatywnego muzeum jest w tym roku prowadzona przez miliardera funduszy hedgingowych Igora Tulchinsky'ego. "Kolacje, wizyty w kolekcjach i fundacjach, przyjęcia, otwarcia wystaw… Możesz zacząć dzień od śniadania w muzeum i zakończyć go na przyjęciu młodej galerii po drugiej stronie Londynu."
Jeśli chodzi o wystawy, bardzo skrócony wybór wyróżniających się pokazów otwierających się równolegle z targami obejmuje przekształcenie Turbine Hall Tate Modern przez Tareka Atouiego w gigantyczny instrument dźwiękowy; podwójne solowe wystawy Lorny Simpson i Cindy Sherman w Hauser & Wirth, ta druga powstała przy wsparciu Chanel Patrimoine, działu archiwum i dziedzictwa marki; oniryczne szmaragdowe obrazy Salmana Toora w Courtauld Gallery; i psychodeliczne graficzne płótna Justina Caguiata w Serpentine South Gallery. Instalacja Tareka Atouiego na rzecz Hyundai Commission w Turbine Hall Tate Modern.
Fot.: Dzięki uprzejmości Tate. Jest też długa lista wydarzeń markowych odbywających się w mieście niemal każdego wieczoru, w tym przejęcie popularnego pubu w Marylebone przez należące do Prady Church's, przyjęcie organizowane przez JW Anderson i Ugg z okazji ich nowej współpracy; prywatne kolacje Jimmy Choo i Chanel, ta druga z okazji premiery drugiej edycji magazynu Arts & Culture; a nawet odsłonięcie nowej współpracy między Acne Studios i Husseinem Chalayanem na prywatnym wydarzeniu 14 października. Najlepsze luksusowe destynacje handlowe miasta również tętnią życiem, zwłaszcza Dover Street Market (DSM), które wykorzysta okazję do zaprezentowania "niesamowitej instalacji zaprojektowanej przez Rei Kawakubo, z ikonicznymi obrazami z magazynu Six, legendarnej publikacji Comme des Garçons z późnych lat 80. i wczesnych 90." — wyjaśnia Dickon Bowden, globalny wiceprezes DSM. Sklep będzie również gospodarzem corocznego Open House, łączącego "fantastyczną mieszankę projektów i współpracy z Matières Fécales, Michèle Lamy, Susie Cave, Timem Walkerem, Solange Azagury-Partridge, Martine Rose, Ministry of Sound, Denim Tears, Hauser & Wirth i Stephenem Jonesem, żeby wymienić tylko kilku" — dodaje. "Frieze od wielu lat jest dla nas w DSM niezwykle ważnym okresem w roku, łączącym różnorodną mieszankę kreatywnych ludzi i współpracowników obok naszych przyjaciół i klientów." Na Mount Street — w Mayfair, jednej z luksusowych dzielnic handlowych miasta — odbędzie się trzecia edycja Mount Street Neighborhood Arts Festival, spokojniejszego, bardziej opartego na doświadczeniach odpowiednika gwaru namiotów Frieze. "To, co dzieje się wokół [namiotów Frieze], nadaje tygodniowi teksturę: wolniejsze tempo, poczucie miejsca i przestrzeń na rozmowy. Mount Street ma to naturalnie" — mówi Henry Hunter, dyrektor ds. handlu detalicznego w Mayfair w Grosvenor Group, która zarządza znaczną częścią ulicy. "Najjaśniejsza lekcja z pierwszych dwóch edycji była taka, że ludzie nie chcą tylko oglądać sztuki na Mount Street, chcą tu spędzać czas i brać udział" — a program obejmuje pop-upy wydawców książek o sztuce, występy, a nawet studio fotograficzne znanego fotografa Milesa Aldridge'a. Mount Street Neighbourhood Arts Festival obejmuje pop-upowe studio brytyjskiego fotografa Milesa Aldridge'a, gdzie będzie fotografował członków publiczności do swojej serii portretów, 15 Minutes of Fame.
Fot.: Dzięki uprzejmości Mount Street Neighbourhood Arts Festival. Jednak bardziej niż okazja do spotkań społeczności i towarzyskich spotkań, Frieze oferuje lukratywną okazję dla luksusowego ekosystemu handlowego miasta. "Frieze przyciąga skoncentrowaną międzynarodową publiczność kolekcjonerów i zamożnych gości" — mówi Hunter, zauważając, że "w poprzednich latach firmy na Mount Street odnotowywały dwucyfrowy wzrost sprzedaży w tygodniu Frieze. Ale to, co słyszymy konsekwentnie, to wpływ na nowe relacje z klientami — tydzień Frieze polega na przedstawianiu właściwych ludzi sąsiedztwu w czasie, gdy są otwarci na odkrywanie." To styl życia. Intrygującym rozwojem wokół tegorocznego Frieze jest wzrost aktywacji wśród londyńskiego sektora luksusowego stylu życia. Znajduje to odzwierciedlenie w próbach przekształcenia namiotów Frieze w atrakcyjne "miejsca do spędzenia całego dnia" — mówi Langret, podkreślając pop-upy niektórych z najmodniejszych restauracji miasta — Jikoni, Maison François, Sessions Arts Club i innych. Jest też nowe partnerstwo między Frieze a luksusową marką podróżniczą Mr & Mrs Smith, które przełoży się na wystawę zamówionych fotografii — w tym niepublikowanych zdjęć Tiny Barney i Martina Parra — na Frieze. Jego stała galeria znajduje się w Mayfair. Jest też fala programów artystycznych w flocie elitarnych hoteli miasta. The Chancery Rosewood, jedno z najbardziej wystawnych niedawnych otwarć w Mayfair, będzie gospodarzem nowych butikowych targów sztuki, London Invitational, podczas gdy oryginalny Rosewood w Holborn, The Peninsula, The Dorchester i 45 Park Lane organizują wystawy, rozmowy i wydarzenia artystyczne przez cały tydzień. The Chancery Rosewood, miejsce targów sztuki London Invitational. Fot.: Dzięki uprzejmości London Invitational. To posunięcie współgra z powszechnie potwierdzanym zwrotem luksusu w stronę doświadczeń, gdzie sztuka współczesna oferuje gotową ekskluzywność i prestiż — nie wspominając o przyciąganiu potencjalnych klientów, by zachwycili się luksusowymi nieruchomościami. "Postrzegamy luksusową hotelarstwo jako coś więcej niż sam pobyt; chodzi o tworzenie znaczącego związku z kulturą i społecznością wokół nas" — mówi Sandia Scott, szefowa ds. pokoi w The Newman, nowym luksusowym hotelu w Fitzrovia, który będzie gospodarzem niezależnych targów sztuki Minor Attractions w trakcie Frieze. "Relacja między sztuką a hotelarstwem w Londynie ewoluuje. Hotele coraz częściej stają się destynacjami kulturalnymi same w sobie, oferując platformę dla kreatywnej wymiany i doświadczeń wykraczających poza tradycyjne otoczenie galerii." Choć istnieją powody, by uznać niepewność rynkową, w której odbywa się Frieze London, godne uwagi w tej edycji jest panujące poczucie dobrej wiary w to, co wyróżnia targi. "Frieze London łączy ludzi ze świata sztuki, mody, filmu i muzyki w mieście, gdzie te światy już się przenikają jak nigdzie indziej. Ta zabójcza mieszanka nadaje targom własną magiczną osobowość" — mówi Powell. "To tydzień, który teraz wykracza daleko poza świat sztuki" — dodaje Langret. "Projektanci, muzycy, szefowie kuchni i filmowcy przychodzą zobaczyć, co robią artyści, a wielu z nich kończy na kolekcjonowaniu. Uwielbiam to, bo sztuka jest najlepsza, gdy jest dzielona — a Tydzień Frieze to Londyn w najbardziej otwartej formie." Minor Attractions przekształca The Newman Hotel w przestrzeń sztuki współczesnej w 16 pokojach na pierwszym piętrze. Fot.: Dzięki uprzejmości Minor Attractions.
Najczęściej zadawane pytania
Oto lista FAQ dotyczących Ściągawki Frieze London 2026, zaprojektowana, aby pomóc zarówno debiutantom, jak i doświadczonym bywalcom targów sztuki poruszać się po wydarzeniu
Ogólne Pytania początkujących
Czym dokładnie jest Ściągawka Frieze London 2026
To szybki przewodnik referencyjny zaprojektowany, aby pomóc ci poruszać się po targach. Zwykle zawiera mapę stoisk, listę galerii, które trzeba zobaczyć, harmonogram rozmów i wskazówki, gdzie zjeść lub odpocząć
Kiedy i gdzie odbywa się Frieze London 2026
Frieze London 2026 odbędzie się w październiku 2026. Odbywa się w The Regents Park w Londynie, wewnątrz specjalnie zbudowanej konstrukcji namiotowej
Czy potrzebuję osobnego biletu na Frieze Masters
Tak, Frieze London i Frieze Masters to osobne targi, które odbywają się jednocześnie obok siebie. Potrzebujesz konkretnego biletu na każde z nich lub biletu łączonego, jeśli chcesz zobaczyć oba
Czym jest sekcja Focus
Focus to sekcja targów poświęcona galeriom, które działają 12 lat lub krócej. To świetne miejsce do odkrywania wschodzących artystów i młodszych galerii, często z bardziej przystępnymi cenami
Czy obowiązuje dress code
Nie, nie ma oficjalnego dress code'u. Jednak atmosfera jest ogólnie smart casual. Noś wygodne buty, ponieważ będziesz chodzić i stać na betonowych podłogach przez wiele godzin
Czy mogę kupić sztukę na targach
Oczywiście. Każda galeria jest tam, aby sprzedawać. Jeśli zobaczysz coś, co ci się podoba, możesz poprosić personel galerii o cennik. Nie wstydź się — oczekują, że ludzie pytają
Praktyczne wskazówki Logistyka
Który dzień jest najlepszy na wizytę
Dni VIP i podglądu: Najlepsze dla poważnych kolekcjonerów i zobaczenia sztuki, zanim się sprzeda. Jest tłoczno od ludzi z branży
Dni publiczne: Lepsze dla ogólnego zwiedzania. Piątek jest zwykle spokojniejszy niż weekend
Niedziela: Często najbardziej relaksujący dzień, ale niektóre galerie mogą już sprzedać swoje najlepsze prace
Jak uniknąć tłumów
Idź wcześnie. Drzwi zwykle otwierają się o 11:00. Przyjdź zaraz na otwarcie lub idź