Była 22:00, a Jenna Ortega była sama na siłowni, techno dudniło, a scena wciąż krwawiła jej z uszu. Była w Dublinie, 5000 mil od swojego domu w Los Angeles, kręcąc trzeci sezon spin-offu Rodziny Addamsów Netflixa, Wednesday, jednocześnie trenując do roli elitarnej gimnastyczki w nadchodzącym filmie Nasty. Plan Wednesday tego dnia obejmował rekwizyty z krwią—rurki, które tryskały karmazynowym syropem—i przedłużył się o dwie godziny. Ale Ortega obliczyła: „jeśli szybko wsiądę do samochodu i nie spłuczę się do końca, prawdopodobnie zdążę na sesję."
Ortega opowiada mi to w Chez Jeannette, nieskomplikowanej kawiarni w dzielnicy Strasbourg-Saint-Denis w Paryżu, w niepokojąco ciepły wrześniowy poranek. Zanim Ortega przybyła, byłem nerwowy. Taika Waititi, który obsadził ją w roli głównej w swojej nowej adaptacji dystopijnej powieści Kazuo Ishiguro z 2021 roku Klara i słońce, opisał mi Ortegę jako „pięknie onieśmielającą". Tim Burton, który reżyserował ją w Wednesday i w swoim sequelu Beetlejuice z 2024 roku, powiedział mi, że ma „spojrzenie, które parzy, jak wiązka lasera, tył twojej głowy."
Ortega wybrała staroświeckie bistro z wypolerowanymi lustrami i czerwonymi skórzanymi kanapami i laminowanymi menu koktajlowymi na stole. Jest dokładnie na czas na nasze spotkanie o 10:00. (Kelner założył, że nasza rezerwacja była na 22:00, bo kto zawracałby sobie głowę poranną rezerwacją tutaj?) Wita mnie uściskiem—więcej ciepłych uśmiechów niż przenikliwych spojrzeń—i siada na wytartym krześle naprzeciwko mnie, niewzruszona moim wyborem najcichszego miejsca, które przypadkiem znajduje się obok toalety. Wybór, który okazuje się roztropny: mówi tak cicho, że podczas wywiadu od czasu do czasu panikuję, że kiedy w końcu odsłucham nagranie, jej głos nie będzie słyszalny ponad muzyką pop i brzękiem talerzy.
Ortega jest znana ze swoich teatralnych wyborów modowych na czerwonym dywanie—na zeszłorocznym Met Gala miała na sobie suknię Balmain wykonaną z metalowych linijek i musiała być zapięta przez kowala za kulisami—ale dziś ma na sobie zwykły czarny T-shirt z secondhandu („koszulka-nic", którą kupiła, by nosić ją podczas malowania kuchni w swoim domu), czarne bojówki capri i klapki. („Wcale nie jest próżna," mówi stylista Enrique Melendez, który pracuje z Ortegą od jej 14. roku życia.) Jej paznokcie są obecnie pomalowane na czarno dla Wednesday, ale woli je mieć naturalne. „To tyle pielęgnacji," mówi. „W moim codziennym życiu jestem bardzo praktyczna, bardzo wygodna. Jestem osobą o bardzo niskich wymaganiach."
Ortega, 24 lata, nie ma CV osoby o niskich wymaganiach. W ciągu ostatnich kilku lat pojawiła się w serii filmów grozy, od filarów franczyz po niezależne debiuty. Dołączyła do franczyzy Scream jako Tara Carpenter, pierwszy cel Ghostface'a w relaunchu serii; została uwięziona w piwnicy sadystycznego farmera w slasherze A24 X; i zstąpiła do koszmarnego Netherworld w Beetlejuice Beetlejuice. Obecnie nie tylko gra główną rolę, ale także jest producentką wykonawczą Wednesday, który jest najczęściej oglądanym serialem anglojęzycznym Netflixa wszech czasów.
Postać Wednesday „miała tak głęboki wpływ na moje życie," mówi Ortega. „Zawsze będzie czymś, o czym ludzie myślą, kiedy mnie widzą." Wednesday Addams Ortegi—cytująca Sartre'a, kochająca cmentarze outsiderka w szkole dla magicznych „wyrzutków"—zainspirowała kostiumy na Halloween, tatuaże i viralowe memy. Rzadka nastoletnia protagonistka, która jest otwarcie mówiąca, mściwa (wrzuca żywe piranie do basenu, w którym pływają prześladowcy jej brata) i całkowicie obojętna na aprobatę rówieśników, Wednesday została przyjęta jako nieprawdopodobny wzór do naśladowania dla pokolenia Z.
Ale do tego czasu w przyszłym roku trudno sobie wyobrazić, że ktokolwiek będzie myślał o Ortedze wyłącznie jako o aktorce gatunkowej: coraz częściej wybiera projekty, które pasują do jej własnego gustu—do ryzykownego i surrealistycznego, popychając ją poza gotycką nastolatkę lub maniakalną pixie scream queen. Po pierwsze, jest jej rola Klary, tytułowego robota w nowym filmie Waititiego, który wychodzi tej jesieni. Klara jest—zarówno w portrecie Ishiguro, jak i Waititiego—temperamentalnie przeciwieństwem Wednesday: niekończąco radosna i ekspresyjna tam, gdzie Wednesday jest bez wyrazu i cyniczna. Jako „sztuczna przyjaciółka" zbudowana, by zapewniać stałe wsparcie ludzkiemu dziecku, Klara „chodzi o używanie swojej twarzy, używanie brwi, by pokazać, że tak bardzo stara się postępować właściwie," mówi Ortega. (Wednesday tymczasem uśmiecha się tylko w kilku odcinkach.) Klara zostaje kupiona dla Josie, samotnej nastolatki z tajemniczą chorobą, i idzie z nią mieszkać w odległej posiadłości na wsi. Niezdarny, przestarzały model, Klara potyka się jak małe dziecko, ucząc się poruszać w świecie poza sklepem z zabawkami. „Jenna ma tę zdolność atakowania fizyczności roli, która jest dla mnie bardzo imponująca," mówi Amy Adams, która gra matkę Josie. Kiedy Waititi po raz pierwszy spotkał Ortegę, porównał zacieranie granic między Klarą a Josie—Klara naśladuje chód Josie i przymierza jej ubrania—do zaborczej relacji między chorą aktorką a jej pielęgniarką w Personie Ingmara Bergmana z 1966 roku. „Powiedziała: 'Och, uwielbiam Personę,'" mówi Waititi. „A ja pomyślałem: 'Okej, młoda osoba, która widziała Personę—to jest kurwa fajne.'" Ortega zamawia czarne americano i pije je szybko, oprowadzając mnie po tym, co sprowadziło ją do Paryża—to nie jest szybki weekendowy wypad z morderczego harmonogramu zdjęć Wednesday, ale spotkanie z Leosem Caraxem, francuskim reżyserem art house'owym, w którego następnym filmie zagra główną rolę. Mówi mi, że odkryła Caraxa, gdy miała 15 lat. Jego Holy Motors—który został nazwany niezrozumiałym przez profesjonalnych krytyków—„całkowicie zmienił moje postrzeganie tego, czym mogą być filmy," mówi. „Wszystko w tej surrealistycznej sferze jest dla mnie super fascynujące." Wczesny sukces i wczesna sława mogą czasami przekazać rodzaj kultowego tunelowego widzenia—niezdolność do patrzenia poza następny projekt lub niepewność przy mówieniu poza tym, co nadchodzi. Ale Ortega wydaje się szczerze entuzjastycznie nastawiona do perspektywy rozciągnięcia swoich granic. Dorastając, chciała być, w różnych momentach, prezydentem Stanów Zjednoczonych, archeologiem i dziennikarzem śledczym. Rozjaśnia się, gdy opisuje dreszcz emocji związany z badaniem postaci lub uczeniem się umiejętności—szermierki i łucznictwa dla Wednesday; teraz gimnastyki do roli w Nasty, który opowiada historię gimnastycznej prodigy i jej apodyktycznego trenera (granego przez Rose Byrne). Śmieje się, wspominając swoją dumę z opanowania nowego układu na belce, tylko po to, by usłyszeć od trenera, że to ten zwykle przydzielany ośmiolatkom. „Zrobiła tak dużo pracy," mówi Mary Bronstein, reżyserka Nasty, którego zdjęcia rozpoczną się tej jesieni. Ortega wiedziała, że chce pracować z Bronstein, po tym jak zobaczyła jej wstrząsający If I Had Legs I'd Kick You (2025), o matce (również granej przez Byrne) rozpadającej się pod presją choroby córki. To film, który tętni trzewną anxiety—wiele z tego związane z nieustannymi wymaganiami rodzicielstwa i napięciami toksycznego małżeństwa, niekoniecznie tematami, które wyobrażałbyś sobie rezonującymi z 24-latką. „Ale [Jenna] została włożona do niektórych małych pudełek," mówi Bronstein. „Myślę, że są rzeczy, które tam są i nie zostały wydobyte... Ma opanowanie, które widziałem u niewielu osób w wieku 40, a nawet 50 lat." Ortega zdecydowała, że chce zostać aktorką—konkretnie portorykańską Dakotą Fanning (jest pochodzenia portorykańskiego i meksykańskiego)—w wieku sześciu lat, po tym jak została oczarowana występem Fanning w Man on Fire. Czwarta z szóstki dzieci dorastających w małym, przypominającym tumbleweed mieście w Coachella Valley, około dwóch godzin na wschód od LA, zaczęła prosić rodziców, by pozwolili jej chodzić na przesłuchania. Opierali się—jej matka, Natalie, dorastała czytając tabloidowe historie grozy o dziecięcych aktorach—i próbowali ją udobruchać książką monologów. To przyniosło odwrotny skutek: Jenna pochłonęła książkę, zapamiętując kilka mów, a Natalie była tak rozbawiona jedną z dramatycznych recytacji Jenny, że opublikowała klip swoim przyjaciołom na Facebooku. Kiedy wideo jakoś przyciągnęło uwagę reżysera castingu, jej rodzice ustąpili, a Natalie, pielęgniarka izby przyjęć, zaczęła wozić Jennę tam i z powrotem do LA na przesłuchania kilka dni w tygodniu. Jenna dostała reklamy Colgate i McDonald's; zagrała ofiarę strzelaniny w CSI: NY; a potem, w wieku 12 lat, zdobyła główną rolę w sitcomie Disney Channel Stuck in the Middle. „Chciałam to robić tak rozpaczliwie," mówi Ortega. Mimo to, mówi—po długiej pauzie—„nie sądzę, żebym zaczynała z kimś tak młodym." Mówiła, że czasami spędzała cały dzień na planie bez jedzenia i picia. Powinno być „mniej oczekiwań konia roboczego wobec tych dzieci," mówi. Chociaż czuła się chroniona przez matkę, to „bardzo podatne środowisko na rzeczy, które się mieszają." A kiedy Wednesday wybuchł w 2022 roku, Ortega poczuła głęboką dezorientację. Dzieci zatrzymywały ją na ulicy; widziała własną twarz na koszulkach. Nie było „nikogo, kto naprawdę pokazywałby ci liny." Teraz doradziłaby dziecku, które chce aktorzyć, by zamiast tego rozwijało swoje kreatywne horyzonty. Jako aktor „potrzebujesz rzeczy, z których możesz czerpać." Jest wdzięczna, że jej rodzice nalegali, by grała w sportach zespołowych tak długo, jak to możliwe, na przykład, ale wciąż miała niezwykłe dzieciństwo. Wcieliła się w ucznia liceum w kilku filmach, ale opuściła konwencjonalne liceum w wieku 14 lat. Chociaż Ortega prawie nic nie wiedziała o gimnastyce, gdy dwa lata temu otworzyła scenariusz Nasty, projekt dał jej rzadką okazję do zbadania własnej trajektorii. Jej postać, mówi, „czuła, że musi występować od bardzo młodego wieku. Było wiele rzeczy, które mogłam zrozumieć." Kilka dni później łączę się z Ortegą przez Zoom. Nawet w swoich entuzjazmach była tak opanowana—biorąc czas na zebranie myśli przed odpowiedzią na każde pytanie—że zastanawiałem się, czy wyobraża sobie, jak jej słowa pojawią się w druku. Byłoby to zrozumiałe, biorąc pod uwagę jej lata jako pracującej aktorki, stopień sławy, w który wskoczyła, i wnikliwość, którą wywołuje. Dopiero pod koniec wywiadu w kawiarni stała się bardziej rozmowna: pytając o moje plany w Paryżu, czy lubię Londyn—gdzie mieszkam—jak poznałem mojego męża, i czyż to nie zabawne, właśnie rozmawiała z kimś innym, kto poznał swojego partnera na Hinge. Miałem nadzieję dotrzeć do tej bardziej otwartej Ortegi w naszej drugiej rozmowie. Wciąż jest w Paryżu na rozmowę; zespół Wednesday jest tam, pracując nad przygotowaniami poza kamerą. Siedzi na parapecie, paryska ulica za nią, podczas gdy rozmawiamy. Nie ma na sobie biżuterii ani makijażu—jej piegi są widoczne na powiekach, włosy schowane za uszami—i znowu zwykły czarny T-shirt. „W moim mózgu toczy się jednocześnie wiele różnych pociągów," mówi mi. Ortega miała siedem lat, kiedy zdała sobie sprawę, że coś jest innego w sposobie, w jaki działa jej umysł. Budziła się wcześnie, przed rodzeństwem, by wykonywać określoną rutynę każdego ranka przed szkołą. „Musiałam otworzyć prześcieradło w określony sposób, otworzyć szufladę w jeden sposób i czesać włosy w wolnym tempie." Teraz rozpoznaje to zachowanie jako wczesną manifestację zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego, które nadal wpływa na jej życie. Czasami, jeśli jest zmęczona lub ma jet lag lub jest niespokojna o nadchodzącą pracę, „po prostu zaciskam zęby i wykonuję rutynę": powtarzając frazę „take care" określoną liczbę razy. Ma szereg rytuałów, które powtarza przez cały dzień: wchodzenie na plan lewą stopą pierwszą, wstrzymywanie oddechu i liczenie do 71. Próbowała przeformułować OCD jako grę, co „pomaga zdjąć trochę presji." Próbowała leków. Pracowała z terapeutą i czasami nadal to robi. Jej kariera może być stresująca, ale jest też wytchnieniem. Kiedy kamery kręcą, „musisz oddychać. To kolejny powód, dlaczego lubię swoją pracę." Chociaż Ortega była otwarta na temat swojej anxiety i zmagań ze zdrowiem psychicznym, zaciekle chroni swoją prywatność w innych obszarach. Kiedy próbuję zapytać o jej życie romantyczne—mało prawdopodobne, że używała Hinge—odwraca temat. „Nie sądzę, żebym kiedykolwiek zbliżyła się do tej części mojego życia, mojego prywatnego życia, z publicznością," mówi stanowczo. Nawet niektórzy, którzy znają ją dobrze, uważają ją za zamkniętą. „Jest dla mnie właściwie bardzo tajemnicza," mówi Waititi. „Nigdy nie spotkałem Audrey Hepburn, ale wyobrażam sobie, że mogła być jej dobrą współczesną." „Oboje nie wpuszczamy wielu ludzi do naszego kręgu," zgadza się Maddie Ziegler, bliska przyjaciółka Ortegi i współgwiazda w The Fallout, niezależnym hicie z 2021 roku o następstwach strzelaniny w liceum. „Jesteśmy introwertykami, koniec końców." Bliskie relacje Ortegi z rodzicami i rodzeństwem są jednym z jej głównych źródeł stabilności; FaceTime'uje z nimi, gdy jest za granicą, i widuje ich, kiedy jest w LA. Przypisuje także swojemu mieszańcowi whippeta i terriera—którego adoptowała w Dublinie—pomoc w poczuciu zakorzenienia w obcych miastach. (Pies Ortegi dołączył do niej na pobytach w Paryżu i Londynie.) „Spędzam dużo czasu w parkach dla psów, ze społecznością psów," mówi. „Spotykam tam znajome twarze." Utrzymuje także stanowcze granice wokół własnej relacji z własnym wizerunkiem publicznym. Nie ogląda własnych filmów. Nie czyta recenzji—„myślę, że to wpędziłoby mnie w jakąś psychozę"—ani nie otwiera aktualizacji box office'u, które wysyła jej zespół. „Nie chcę, żeby to stało się kwestią liczb," mówi. Na plotki o swoich filmach natrafia tylko przez pocztę pantoflową lub Instagram, „na którym jestem coraz rzadziej," mówi. „Tak wiele z tego, co widzisz tam teraz, to po prostu śmieciowe AI." W każdym razie, mówi, „wszyscy patrzymy na siebie za dużo." (Za moją głową było lustro podczas naszego spotkania w Chez Jeannette, ale wydawało się, że ani razu nie spojrzała na swoje odbicie.) Jej telefon niedawno się zepsuł, mówi mi, i czekała kilka dni, zanim go naprawiła. „Jeśli musiałam gdzieś dotrzeć, jeśli miałam zajęcia fitness, patrzyłam na mapę na komputerze, zapamiętywałam ulice. Jeśli ktoś mnie potrzebował, mówiłam: 'Cóż, będę w tej kawiarni o tej godzinie.' I to było takie wyzwalające." Ostatni rok dał jej przestrzeń do zastanowienia się, w co jest zaangażowana—i to samo w sobie było rodzajem wolności. „Chcę być w środowiskach, które są stymulujące i produktywne, ale także po prostu opowiadać historie, które sama chciałabym obejrzeć." Chciałaby spróbować teatru: „Możesz zanurzyć się w inny sposób." Kiedy pytam o jej wymarzoną rolę—pytanie, które zwykle daje odpowiedź typu Hedda Gabler lub Julia—opisuje drugoplanową postać w wiejskim dramacie Sama Sheparda z 1978 roku Buried Child: młodą kobietę, która drażni niepełnosprawnego wujka swojego chłopaka jego własną protezą nogi. „Pomyślałam, że to była trochę szalona rzecz z jej strony," mówi Ortega. Wskazuję, że reżyser mógłby woleć, żeby zagrała główną rolę. „Byłoby miło po prostu zrobić tę jedną scenę," mówi. „Nie muszę być na czele wszystkiego." Nasty to jej „pierwsze dziecko" jako producentki. Odkryła scenariusz—autorstwa Isabelli Jarosz, debiutującej scenarzystki po dwudziestce—w partii od swojego agenta. „Radość i spełnienie" ze składania kreatywnego zespołu, który przypadkiem składa się z samych kobiet, „to po prostu nie było nic, czego się spodziewałam." Chciałaby także reżyserować, ale tylko wtedy, gdy poczuje, że „jest coś, co muszę powiedzieć. Nie chcę robić tego przedwcześnie."
„Myślę, że rozumiem siebie trochę lepiej teraz i nad czym muszę popracować," mówi Ortega—w tym spędzanie czasu w domu w LA. W zeszłym roku znalazła się z nieoczekiwaną trzymiesięczną przerwą po przesunięciu harmonogramu zdjęć Wednesday. To była najdłuższa przerwa, jaką miała od 16. roku życia. Na początku „to było przerażające." Ale znalazła swój rytm: czytanie książek i sztuk teatralnych (obecne ulubione to Federico García Lorca i Flannery O'Connor), chodzenie na wędrówki z psem, spędzanie czasu z przyjaciółmi i rodziną oraz oglądanie dwóch filmów dziennie. „Brzmi to bardzo przyziemnie, ale te rzeczy nie zawsze są dla mnie normalne."
„Chciałabym trochę zwolnić," mówi. Ale kiedy pytam, co mogłoby obejmować zwolnienie, opisuje studia za granicą, naukę kompozycji muzycznej lub próbowanie fotografii. „Myślę, że jestem kimś, kto zawsze musi się poruszać."
W tej historii: włosy, Massimo Di Stefano; makijaż, Mélanie Inglessis; krawiec, Della George; manicurzystka, Yoko Sakakura. Wyprodukowano przez Counsel. Scenografia: Edith Di Monda.
Wydanie listopadowe jest już dostępne.
Często zadawane pytania
Oto kilka FAQ o Jennie Ortedze odmawiającej bycia ograniczoną
1 Co oznacza, że Jenna Ortega odmawia bycia ograniczoną
Odnosi się to do tego, jak Jenna Ortega powiedziała, że nie chce być wtłoczona w jeden typ roli lub gatunku i chce nadal podejmować się różnorodnych, wymagających projektów
2 Jakie rodzaje ról przyjęła, by uniknąć zaszufladkowania
Zagrała główną rolę w horrorze Wednesday, scream queen w franczyzie Scream, dramatyczną rolę w The Fallout i pracę głosową w Iron Man 3 i Jurassic World Camp Cretaceous
3 Dlaczego nie chce być ograniczona do jednego gatunku
Powiedziała, że chce rozwijać się jako aktorka, unikać powtarzania się i nadal zaskakiwać publiczność, zamiast być znana tylko z jednego rodzaju postaci
4 Czym jest typecasting i jak wpływa na aktorów
Typecasting to sytuacja, gdy aktor ciągle dostaje ten sam typ roli z powodu przeszłego sukcesu. Może to ograniczać rozwój kariery i powstrzymywać aktorów przed pokazaniem pełnego zakresu
5 Czy jest przeciwna ponownemu zagraniu w Wednesday
Nie. Jest zaangażowana w Wednesday i mówiła o nim pozytywnie, ale chce też równoważyć go innymi, różnymi projektami
6 Jak radziła sobie z byciem młodą aktorką w wymagającej branży
Była otwarta w kwestii wyznaczania granic, mówienia o tym, na co się zgadza, i starannego wybierania projektów, zamiast mówienia tak na wszystko
7 Jakie praktyczne wskazówki mogą wyciągnąć fani lub aspirujący aktorzy z jej podejścia
Mów tak różnorodności, chroń swoje granice, ucz się z każdej roli i nie pozwól, by jeden sukces zdefiniował całą twoją karierę
8 Czy spotkała się z oporem za bycie wybiórczą
Mówiła o presji branży i oczekiwaniach, ale była otwarta na priorytetowe traktowanie ról, które ją challengują i wydają się dla niej właściwe
9 Jaki jest dobry przykład jej zakresu
Przejście od mrocznej, bez wyrazu Wednesday do emocjonalnego The Fallout do filmów grozy takich jak X pokazuje, jak celowo miesza gatunki
10 Gdzie mogę przeczytać więcej o jej poglądach
Jej wywiady z mediami takimi jak